Gdańsk – jedno muzeum zamiast dwóch

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w opublikowanym dzienniku urzędowym z dnia 15 kwietnia informuje o zamiarze i przyczynach połączenia państwowych instytucji kultury Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku oraz Muzeum Westerplatte i Wojny 1939.

Celem przeprowadzenia połączenia jest zoptymalizowanie kosztów jakie musi ponosić Ministerstwo na rzecz podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej i państwowej, w szczególności w nawiązaniu do dziejów Polski w okresie II wojny światowej, w tym wojny obronnej 1939 r..

Odnosi się to do symbolicznego miejsca jakim jest pole bitwy na Westerplatte oraz racjonalnego wykonania nadzoru nad muzeami. Przypomnijmy że Ministerstwo finansować miało dwie jednostki o zbliżonym profilu działalności oraz zlokalizowane w Gdańsku.

Przypomnijmy że Muzeum zostało powołane 1 września 2008 roku zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pod nazwąMuzeum Westerplatte. W tym samym dniu premier Donald Tusk powołał pełnomocnika do spraw Muzeum II Wojny Światowej w osobie prof. dr hab. Pawła Machcewicza. W skład zespołu pełnomocnika ds. muzeum weszli także dr hab.Piotr M. Majewski – historyk z Uniwersytetu Warszawskiego i dr Janusz Marszalec, który w latach 2000–2007 pełnił funkcję naczelnika Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku. Celem zespołu było m.in. wypracowanie koncepcji programowej Muzeum II Wojny Światowej, która została zaprezentowana na forum publicznym 6 października 2008 roku w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w Warszawie podczas dyskusji z udziałem historyków i muzealników. Tekst koncepcji oraz zapis dyskusji został ogłoszony drukiem, jest także dostępny bezpośrednio na stronie internetowej Muzeum.

26 listopada 2008 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przemianował państwową instytucję kultury Muzeum Westerplatte na Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Jednocześnie określił zakres zadań nowej placówki, stwierdzając że „przedmiotem działalności muzeum jest gromadzenie zbiorów dotyczących historii II wojny światowej, ich ochrona oraz udostępnianie poprzez prowadzenie w szczególności działalności wystawienniczej, popularyzatorskiej, edukacyjnej i wydawniczej”.

15 kwietnia 2016 roku, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podjął decyzję o połączeniu Muzeum II Wojny Światowej z Muzeum Westerplatte i Wojny 1939, utworzonym 22 grudnia 2015 .

Siedziba

Od początku lutego 2009 roku siedziba Muzeum II Wojny Światowej mieści się w ciągu kamienic przy ul. Długiej 81/83 w Gdańsku. Siedziba ta miała mieć charakter tymczasowy i pełnić swoją funkcję do 2014 roku, kiedy to planowane było oddanie do użytku nowoczesnego budynku muzealnego, który jest budowany przy ul. Wałowej, na terenie byłej pętli autobusowej, u zbiegu Kanału Raduni i Motławy, w pobliżu historycznego budynku Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku – jednego z miejsc, w którym rozpoczęła się II wojna światowa.

W 2009 roku, w wyniku konkursu stworzono wizualizację wystawy głównej, zgodną z założeniami teoretycznymi koncepcji programowej. Nagroda główna w konkursie wyniosła 50 tys. euro, przy czym ogólna pula nagród wyniosła łącznie 100 tys. euro. Następnym etapem tworzenia Muzeum II Wojny Światowej było przeprowadzenie międzynarodowego konkursu architektonicznego na budynek muzealny przy ul. Wałowej dostosowany funkcjonalnie do potrzeb ekspozycji głównej, wystaw czasowych oraz funkcji edukacyjnych i archiwalnych muzeum. Projekt budynku został wybrany w 2010 r., a pierwszą nagrodę w konkursie zdobył projekt studia architektonicznego „Kwadrat” z Gdyni. Budynek muzeum ma zajmować powierzchnię około 23 tys. m kw., a wystawa główna – jedna z największych wystaw prezentowanych przez muzea historyczne na świecie – około 5 tys. m kw.

Na terenie przeznaczonym dla muzeum przeprowadzone zostały prace archeologiczne na powierzchni 1,7 ha.

Muzeum II Wojny Światowej jest budowane w głębokim na kilkanaście metrów suchym wykopie (tzw. wannie), którego realizacja przez firmę Soletanche Polska po 2 latach prac zakończyła się z opóźnieniem w końcu sierpnia 2014 i pochłonęła 95 mln zł (kolejnymi terminami zakończenia prac były: przełom kwietnia i maja 2013, lutym 2014 i maj 2014). Samo Muzeum II Wojny Światowej buduje konsorcjum firm Warbud i Hochtief za 249,9 mln zł. Wszystkie środki na ten cel pochodzą z Ministerstwa Kultury.

W kwietniu 2015 Rada Ministrów postanowiła o kolejnym przesunięciu terminu zakończenia budowy na 2016 rok oraz o zwiększeniu środków na tę budowę do 448,9 mln zł. Prace budowlane powinny się zakończyć latem 2016 roku. Pierwsi zwiedzający odwiedzą muzeum kilka miesięcy później. Z częściowo przeszkolonej wieży nowej placówki o wysokości 40,51 m będzie można podziwiać panoramę Gdańska. Jedna ze ścian wieży będzie nachylona pod kątem 56 stopni względem ziemi.

W świetle opóźnień oraz kosztów całkowitych jest to jedno z najdroższych o ile nie najdroższe muzeum w Polsce.

Sprzeciwjają się temu włodarze miasta Gdańska i publikują swoją wersję zamieszczoną poniżej:

– Bardzo zdziwiła mnie decyzja ministra kultury o połączeniu Muzeum II Wojny Światowej z Muzeum Westerplatte. Miasto Gdańsk było zaangażowane w projekt powstającego muzeum od początku, przekazaliśmy na rzecz tej instytucji darowiznę – grunty warte ponad 53 miliony zł. Przypomnę raz jeszcze: na rzecz budowyMuzeum II Wojny Światowej. Apeluję do ministra o trzymanie się umowy i podpisanych aktów – tak prezydent Gdańska Paweł Adamowicz komentuje decyzję ministra Piotra Glińskiego.

 

Podczas dzisiejszej konferencji prasowej zaniepokojenie wprowadzanymi zmianami wyraził też Jacek Taylor – Członek Rady Powierniczej Muzeum II Wojny Światowej.

– Samo połączenie i nowa nazwa to nic innego, jak zanegowanie całego dotychczasowego projektu. Czyli zmiana obowiązujących umów. W takim przypadku darowiznę Miasta na rzecz Muzeum można odwołać – stwierdził Taylor.

Również obecni na konferencji Bogdan Oleszek, przewodniczący Rady Miasta Gdańska i Grzegorz Furgo, poseł na Sejm VIII kadencji, członek Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki, apelowali do ministra o zmianę podjętej decyzji.

– Minister Gliński rozpoczął właśnie nową wojnę. Jestem zdziwiony, bo na rozmowach o budżecie nie było mowy o żadnych zmianach. Tymczasem to, co się dzieje to faktycznie likwidacja Muzeum II Wojny Światowej. Taka decyzja będzie mieć nie tylko konsekwencje finansowe. Rodzi się też pytanie – co stanie się z tysiącami zebranych już eksponatów? – mówił poseł Furgo.

Co jeśli minister nie posłucha głosów płynących z Gdańska?

– Tu chodzi o zasadę gospodarności. O rozsądne dysponowanie środkami publicznymi. Dlatego mam nadzieję, że minister Gliński raz jeszcze przemyśli swoją decyzję. Jutro będę się widział z ministrem osobiście – mam nadzieję że uda się nam porozmawiać o tym, co stanie się z miejskim gruntem przekazanym na rzecz Muzeum II Wojny Światowej – podsumował prezydent Adamowicz.

 

Warto mieć na uwadze, czy racja o roztropnym wydawaniu budżetowych pieniędzy nie stoi po stronie Ministra. Dodajmy, że po ECS-sie to kolejne wielkie przedsięwzięcie ulokowane w Gdańsku, które trzeba utrzymać, a nie tylko wybudować.

(MC)

 

 

Może Ci się również spodoba

Przeczytaj poprzedni wpis:
Władze Gdańska nadal celują w multi kulti

Dzisiaj odbędzie się debata w języku angielskim dotycząca dążenia do wprowadzenia w Gdańsku kultury multi kulti. Zapraszamy na spotkanie z...

Zamknij